dinsdag 17 januari 2017

Groter kind, groter bed

Dit jaar staat er het één en ander op stapel qua verbouwingen in huis. De bedoeling is dat we de keuken gaan renoveren, dat gaat hopelijk binnenkort gebeuren. En later in het jaar breiden we de zolderkamer van S. uit met een dakkapel. Op zich is zijn slaapkamer best ruim qua vloeroppervlak. De loopruimte is echter zeer beperkt door de schuine wanden aan beide kanten. Een dakkapel aan één kant zal dus extra leef- en loopruimte opleveren.

Het plaatsen van de dakkapel is meteen een mooie aanleiding om de kamer op te knappen en de inrichting wat aan te passen. De wanden hebben een opknapbeurt nodig en dat gaan de mannen doen als de kapel geplaatst is. Daarnaast werd het tijd voor een ander, groter bed. Het eenpersoonsbed waar hij nu in ligt is wel lang genoeg maar erg smal en er steken regelmatig knieën uit als hij lekker opgekruld ligt.

Nou ben ik weliswaar heel goed in vooruit denken en sparen maar ook wel wat verstrooid en ik vergeet regelmatig uitgaven te begroten, zoals voor een ander bed. Dat het eraan zat te komen wist ik wel maar in mijn plannen voor 2017 kwam dat nergens voor. Terwijl dat best een kostenpost is. Dat betekent dat ik niet weet of ik alle financiële doelen van dit jaar ga halen want ik ben weer eens erg vooruitstrevend geweest in wat ik denk dat we kunnen aflossen en sparen. Nou ja, we zien wel.

Er is een groter bed aangeschaft, een twijfelaar van 140 breed, een matras en ook meteen ander beddengoed aangezien we niets in de maten voor het nieuwe hadden. Al met al kwamen we uit op ca. €500 voor een bedombouw, bodem, matras, beddengoed en een dekbedovertrek. Best een smak geld maar op zich niet buiten proporties voor deze spullen. Een goed matras is natuurlijk heel belangrijk.

Het bed is een bouwpakket van steigerhout dat we kochten bij dezelfde zaak waar we ook onze tafel kochten die naar verwachting over 2,5 week geleverd wordt. M. wilde eigenlijk zelf een bed bouwen maar we hadden geen hout op voorraad meer en de prijs van het bouwpakket van steigerhout was zodanig dat het wel heel gunstig uitpakte. Het is natuurlijk prettig dat alles op de juiste maat is gezaagd. Dat scheelt ook weer tijd en kosten.

Afijn, binnenkort wordt dus niet alleen de tafel maar ook het in elkaar te zetten bed afgeleverd. Dan is dat deel van de slaapkamerplannen al in orde gemaakt. Nu de rest nog! En even bedenken wat ik nog meer ben vergeten op te nemen in de begroting voor dit jaar.

dit bed, we kochten het hier

donderdag 12 januari 2017

Nieuwe doorbraak in onderzoek naar ME

Vandaag geen stuk over besparen of katten of 'pret met Pippi' maar over ME en vooral het onderzoek ernaar. Mocht dat je nu geen reet interesseren, ga gerust weg en kom binnenkort weer eens terug. Mocht je het wel gaan lezen: hartelijk dank!

In de bijna 9 jaar dat ik ME heb, lees ik zeker een paar keer per jaar een artikel waarin wordt gemeld dat nu dan echt de oorzaak van ME is ontdekt, of dat het ultieme bewijs is gevonden dat de aandoening lichamelijk is en niet wordt ingebeeld. Dat ME een echte ziekte is. Dat er scans zijn gemaakt waarbij duidelijk wordt dat de hersenen van ME-patiënten anders in elkaar zitten dan de hersenen van gezonde mensen, dat sommige patiënten blijkbaar besmet zijn met het XMRV virus en ga zo maar door. Vaak worden de gevonden resultaten een doorbraak genoemd en altijd eindigt zo'n artikel met de opmerking dat er nu vast iets gaat veranderen voor de patiënten. Niet alleen op gezondheidsgebied maar ook op het gebied van erkenning dat het een ernstig invaliderende aandoening is die sommige mensen mild raakt, maar anderen bank- en bed gebonden maakt en vrijwel altijd tot een sociaal isolement leidt. Maar meestal hoor je erna nooit meer iets. En met die erkenning schiet het ook nog niet echt op (ik beloof met de hand op mijn hart dat dit de enige zure opmerking in dit stuk is).

Dat begrijp ik wel. ME is geen hippe aandoening. Er is niet veel over bekend bij het grote publiek, de medische wereld zelf kan niet eens overeenstemming bereiken over de oorzaak, en veel mensen hebben gewoon niet door dat een flink aantal ME-patiënten echt doodziek is. Er wordt nog steeds niet heel veel onderzoek naar gedaan, er wordt meer geld vrijgemaakt voor meer voorkomende aandoeningen. Maar toch zijn er naar schatting in Nederland wel 20.000 tot 80.000 mensen die ME hebben (*). Het precieze cijfer is niet bekend, het is namelijk een moeilijk te stellen diagnose, eentje van uitsluiting en het optellen van de symptomen, maar vaak wordt het gewoon gemist. Ik mankeerde niets volgens alle artsen die ik zag, ondanks mijn waslijst aan klachten. Tot ik door een opmerking van een fysiotherapeut op het juiste spoor werd gezet. Ik liet me onderzoeken door het ME-Centrum in Amsterdam en kreeg daar de diagnose. Had ik dat niet gedaan dan had ik wellicht nu nog kerngezond en volgens de artsen niets mankerend op de bank gezeten.

De ongrijpbaarheid van ME zal zeker te maken hebben met de onzichtbaarheid van de patiënt, die zit meestal thuis en heeft geen energie om op de barricaden te klimmen of actie te voeren voor meer onderzoek. Maar ook wellicht door het simpele feit dat ME niet één aandoening is maar meer een cluster van symptomen die bij een ieder kunnen verschillen maar wel als overkoepelend thema pijn, extreme vermoeidheid en neurologische klachten hebben. Alle organen van het lijf kunnen meedoen wat klachten betreft en samen ontregelen ze de boel. Vanuit persoonlijke ervaring kan ik zeggen dat het soms voelt als een domino-effect. Valt er eenmaal een steen om, dan flikkert zo'n beetje alles om en zie dat maar eens te stoppen. Want waar moet je beginnen?

Het meeste effect hebben die behandelingen bij mij gehad die zijn gericht op het leren omgaan met ME, het accepteren van de grenzen die er zijn en door me niet continu te focussen op wat niet kan maar gewoon blij zijn met wat wel kan. De rest is meestal pappen en nathouden geweest. Al moet ik wel zeggen dat ik heel blij ben met het tot nu toe positieve effect van de B12 injecties die ik nu sinds acht weken twee keer per week krijg.

Af en toe komt er toch een onderzoek langsfietsen dat mij wél hoop geeft. Hoop dat ik ooit beter zal worden en hoop dat er nu echt een doorbraak aankomt. Zo werd er een paar jaar geleden in Noorwegen bij toeval ontdekt dat een patiënt met kanker én ME na de chemotherapie van allebei was genezen. De oorzaak bleek te liggen in het medicijn Rituximab, dat onderdeel was van de chemotherapie. Tijdens een vervolgonderzoek met 15 ME-patiënten, genazen 10 van de 15 van hun klachten. Hoopgevend genoeg om verder onderzoek te doen met 150 Noorse patiënten. Ook buiten Noorwegen pakten onderzoekers dit op.

In de jaren die volgden bleek het wel wat genuanceerder te liggen. Rituximab kent flinke bijwerkingen, het is een agressief middel en het geneest niet. Stop je met inname dan keren de klachten toch langzaam weer terug. Het is natuurlijk  de vraag of het raadzaam is een dergelijk agressief medicijn langdurig te gebruiken.

Maar goed, het onderzoek rolde van daaruit verder en in het universitair ziekenhuis in Haukeland werd het bloed van 200 ME-patiënten vergeleken met dat van 100 gezonde mensen. Ze ontdekten dat er een fysiologisch verschil is tussen ME-patiënten en gezonde mensen omdat er iets mis gaat in het energiemetabolisme van eerstgenoemden. ME-patiënten hebben moeite met het omzetten van suiker in energie. In de video hieronder wordt dit uitgelegd en wordt dit vergeleken met een klep in het bloed die uitgeschakeld lijkt te zijn, hierdoor komt er een te grote melkzuurproductie op gang. Een ME-patiënt loopt als het ware op melkzuur, ook de kleinste inspanning genereert melkzuur alsof er een marathon wordt gerend. Daarnaast wordt de energie die er vrijkomt in het lichaam niet efficiënt gebruikt (door het lichaam hè niet door de patiënt zelf, ik zeg het maar even).

Het melkzuurverhaal is iets wat het ME-centrum toentertijd mij ook al vertelde. Ze zochten naar bewijs hiervoor, ze zagen wel door middel van testen dat ME-patiënten absurd veel melkzuur aanmaken maar wat de oorzaak was, dat was niet bekend.

Dat nu wel bekend is dat die klep in het bloed als het ware verkeerd afgesteld staat is positief. Dat is al weer een stap. Maar, waarom doet die klep dat? Jaren lang gaat het goed en ineens denkt die klep, kom ik klap dicht? En wat is dan de oorzaak? Bij veel ME-patiënten begint de aandoening na een virus of een enorme stresstijd. Wordt er dan een signaal afgegeven waar de klep op reageert? Wat en waar is de moederzender, dát blijft de vraag. Zelf heb ik wel eens het idee dat de stoplichten in mijn lijf verkeerd staan afgesteld waardoor sommige dingen het niet meer doen (stoplicht blijft op rood staan) en op andere plekken blijft het maar doorgaan (groen stoplicht) met als gevolg bijvoorbeeld een oververhit brein of zure spieren.

Afijn, hieronder een stukje met meer uitleg hierover, het duurt ongeveer drie minuten. Ik vind het positief en hoopgevend klinken en kijk uit naar de verdere resultaten. Het fijnste vind ik dat de artsen in de video zeggen dat zij vermoeden dat ME een lichamelijk ziekte is die omkeerbaar is. Dat zou toch mooi zijn! Tot die tijd laat ik me gewoon twee keer per week in mijn kont prikken met B12 en geniet ik van de vooruitgang die ik daarmee hopelijk bereik. Elke millimeter is meegenomen mensen!



(*) cijfer genoemd door dr. Visser, cardioloog en ME specialist tijdens een lezing februari 2016.

woensdag 11 januari 2017

De leukste schoonmaakhulp ooit

Aan mijn getut en getwijfel over wel of niet een schoonmaakhulp nemen is sinds een tijdje een eind gekomen. Ik had wel de behoefte maar zag er tegen op een vreemde in huis halen. Dat zijn extra prikkels om te verwerken. Bovendien is het onhandig als het schoonmaken gelijk valt met een slechte dag van mijn kant. Zal je zien dat ik me beroerd voel maar dan toch vooraf koekjes ga staan bakken want hier schoonmaken moet wel een beetje leuk zijn natuurlijk. Ik ken mensen die zeggen wat er gedaan moet worden en dan zelf in bed gaan liggen met de deur dicht maar dat kan ik niet. Het lukt me niet om ontspannen te blijven terwijl er hier iemand door het huis rent. Dat is stom en dat zou anders moeten maar dat is dus niet zo.  Dat is ook de reden dat we familiehulptroepen op een gegeven moment hebben afgehouden. 

Dus maakten we zelf het huis schoon. M. doet over het algemeen de zwaardere klussen zoals stofzuigen, bed verschonen, etc. En ik doe de niet zware klussen zoals beetje opruimen, vaatwasser vullen, was erin gooien waarbij de mannen dan meestal de mand met schone natte was voor me naar boven tillen, waar de droger staat. S. draagt ook een steentje bij met kamer opruimen  en stofzuigen(na enig aandringen), zelf zijn bed verschonen en zaken als vaatwasser leegruimen en af en toe een boodschap halen. Wat ik normaal vind om te doen voor een puber.

Zo komen we een heel eind en wat vandaag niet lukt, kan morgen vast wel. Negen jaar ziek zijn heeft opgeleverd dat ik vaker zoek naar gemak en dat ik accepteer dat niet alles gaat zoals ik wil. Mijn eisen van wat ik acceptabel vind zijn ook wel grondig bijgesteld. Het is niet dat het hier plakt maar ik heb wel geleerd om bijvoorbeeld de neiging om soms zelf te stofzuigen te onderdrukken. Ook al is het soms vergeven van de kattenharen, voor mij is dat gewoon echt niet slim om te doen. Een oplossing is dan vakkundig negeren, eventueel doen wat wel kan zoals een beetje vegen met een bezem, katten eruit gooien. Maar sommige ruimtes in huis schoten er echt wel bij in, zoals de badkamer. Dat is duidelijk het kind van de rekening. Doekjes over de wastafel halen lukte nog wel, maar verder? Terwijl ik ooit heb gelezen dat een badkamervloer het smerigste oppervlak in huis is.

Natuurlijk gebeurde het soms wel maar vaker niet dan wel. Er moet vaak zoveel gedaan worden door M. in het weekend en ik vind het ook wel fijn als hij gewoon vrij heeft en even voor zich uit kan staren of iets leuks kan gaan doen.

Ja wat doe je dan? Met aan de ene kant behoefte aan een geen energie zuigende schoonmaakhulp die vertrouwd is en aan de andere kant een puber die de laatste tijd aangaf wel geld te willen verdienen maar terug schrok voor de dwang van een vast baantje. Vrienden van hem werken elke zaterdag en dat is hem nog teveel van het goede. Hij voetbalt, zit op judo, moet best veel tijd besteden aan huiswerk en ziet een echte verplichting nog niet zitten.

Behalve als je moeder het vraagt ;-). Sinds een maandje of twee maakt hij tegen betaling schoon. Meestal de badkamer maar ook wel de tegels in de WC of andere grotere klussen. Het echte schrobwerk dus. Niet alle weken maar wel zo regelmatig dat het echt beduidend schoner is. 

Ik vind het normaal als een kind bijdraagt aan het huishouden. Dus van jongs af aan heeft hij wel dingen moeten doen. Toen hij heel klein was bijvoorbeeld zijn eigen bord naar de keuken brengen, later werd dat tafel dekken en afruimen en nu moet hij zijn eigen kamer bijhouden. Maar het echte schrobwerk verwacht ik niet van hem. Dus daar betalen we hem voor.

Wat betaal ik dan? In eerste instantie wilde ik veel te veel gaan betalen. Want als er hier iemand komt schoonmaken ben ik ook zo €12,50 tot €15 per uur kwijt. Maar M. wees me er terecht op als ik dit soort bedragen zou gaan betalen, S. nooit meer elders wil gaan werken. Wat als hij een echte bijbaan wil? Dan is dat minimum jeugdloon echt niets in vergelijking wat hij hier zou krijgen.

Dus hebben we zijn loon aangepast aan het jeugdloon, of eigenlijk een klein beetje daarboven. Want we hebben geen werkgarantie, geen vaste afspraken over tijden en we betalen ook geen vakantiegeld. Het is dus geen geld waar hij op kan rekenen. Hij krijgt €1 per kwartier. Meestal is hij 1 tot 1,5 uur bezig en ik maak het geld meteen over naar zijn rekening. Hij heeft zo wat extra geld en wij zijn enorm geholpen met zijn poetswerk. En buiten dat,  is hij natuurlijk de leukste schoonmaakhulp ooit.

dinsdag 10 januari 2017

Fijn!

De vakantie was goed en fijn. Niet in de laatste plaats omdat ik dankzij de B12 injecties wat meer kon doen dan mijn normale routine. Dus gingen we een keer uit eten, speelden Risk en Kolonisten van Catan, hadden familie en vrienden over de vloer op Tweede Kerstdag, togen we naar de haven en gingen daarna ergens een kopje thee drinken. Allemaal dingen die voor veel mensen misschien normaal zijn, er even op uit gaan, buiten zijn, mensen zien, maar voor mij heel bijzonder. En dat ook allemaal terwijl ik bijvoorbeeld vorige week ook dus twee keer naar de huisarts moest voor de B12 injecties, een orthodontistcontrole had en naar het ziekenhuis ging voor een gehoortest. Het kostte me wel wat tijd om mijn brein daar weer van te kalmeren maar dat is me aardig gelukt, Daarover een andere keer meer.

Iets wat me niet is gelukt de afgelopen weken is naar een film gaan die ik heel graag wilde zien. 'A streetcat named Bob', naar het boek van James Bowen dat ik las. Het is het verhaal van een exverslaafde straatmuzikant die tegen wil en dank (hij is niet op zoek naar een huisdier) een straatkat adopteert en het raakt me best. Zal vast door het thema komen: de helende werking van de straatkat. Ik kan uit eigen ervaring zeggen dat het adopteren van een straatkat niet alleen voor de kat gunstig is. Maar ik denk overigens niet dat Dibbes en ik succes zouden hebben op straat, als ik daar zou gaan staan met een ukelele. Denk dat Dibbes nog wel bekijks zal hebben - een beetje showman is het wel - maar ik zing zo vals als een kraai en mijn showtalent is wat ondergesneeuwd de laatste jaren.

Afijn, de film dus. Telkens was het plan: morgen gaan we. En dan kwam er iets tussen. Of ik was beroerd of ik kon ineens naar het ziekenhuis voor de gehoortest omdat er een plekje vrij was gekomen. Dat soort dingen. En daar baalde ik wel van, want de film draait hier alleen nog vandaag en morgen.

Dus, jullie voelen hem al aankomen. Ik ga zo lekker naar de film die om 10.15 draait. Waarschijnlijk zit er geen hond buiten een verdwaalde bejaarde en ik, dus ik gok erop dat het een fijne prikkelarme ervaring is.  Ik laat de boel de boel, negeer dat de vaatwasser moet worden uitgeruimd, dat de ontbijtboel er nog staat en dat ik al vier dagen geen was heb gedraaid en er een enorme stapel ligt inmiddels. Doei, ik ben pleite!

maandag 9 januari 2017

Motivatie: waar doen we het voor

Dit jaar hebben we nogal grootse plannen qua geld uitgeven. Op stapel staan een renovatie van de keuken en de plaatsing van een dakkapel. Samen goed voor naar schatting €6500. In de autopot willen we dit jaar € 3600 inleggen. En we willen € 3500 extra aflossen op de hypotheek. We hebben voor de verbouwingen al €2800 bij elkaar gespaard (niet sinds dit jaar hoor, we zijn vorig jaar begonnen met sparen hiervoor). Maar evengoed moet er dus nog flink gespaard gaan worden want we leggen ook wat in voor studie, afschrijvingen en pech.

Het plan nu is
  • eerst de keuken renoveren
  • dan de dakkapel laten plaatsen
  • zodra dat gedaan is alles op alles zetten om de €3600 voor de autopot bij elkaar te sparen
  • en dan de laatste maanden van het jaar de extra aflossing van € 3500 bij elkaar sparen. In december krijgt M. zijn 13e maand dus verwachten we met wat we dan ook al opzij hebben gezet, meteen voldoende te hebben voor de aflossing, die we qua naar verwachting dan in één keer gaan doen.
Tussendoor sparen we wel per maand wat kleinere bedragen voor studie, pech en afschrijvingen.

Het plan is best ambitieus en ik merk dat ik enorm gemotiveerd ben om het te halen. Grote doelen versterken blijkbaar mijn motivatie. Wel merk ik dat ik er iets meer rekening mee houd dat de gewone buffer voor afschrijvingen en pech ook moet worden onderhouden. Twee jaar geleden losten wij €10.000 extra af maar omdat er natuurlijk wel eens iets kapot gaat en moet worden vervangen/gerepareerd was onze buffer wel fors gedaald na dat jaar. Het heeft even geduurd voordat dit weer op orde was en daar voelde ik me niet prettig bij.

Maar goed, een dakkapel en een keukenrenovatie, dat zijn prachtige doelen en ook grote wensen die gaan uitkomen. Omdat ik al langer dan vandaag bezig ben met geld omgaan en weet wat onze zwakke punten zijn, houd ik mezelf zoveel mogelijk onze doelen voor. Natuurlijk door uit te zoeken wat we met de keuken willen en door met elkaar te praten hoe de kamer van S straks moet worden met dakkapel en al.  Ik houd onze wensen dus zo levend mogelijk.

Daarnaast is het vooral een kwestie van goed met geld omgaan en ons houden aan de budgetten. We geven op een aantal gebieden minder uit dan vorig jaar (zorgverzekering, woonhuisverzekering, krant, boodschappen) en dat geld gaat linea recta naar de spaarrekening. En vooral ook: niet zwichten voor nieuwe plannen. Hoe vaak die bij ons op komen ploppen is echt verbazingwekkend. De man en ik zijn in staat om tijdens het tandenpoetsen naar het badkamerkastje te kijken en van daaruit in een gesprke terecht te komen
  • dat het huidige kastje wat sjofel is (folie laat los)
  • dat het best gepimpt kan worden
  • dat pimpen wellicht geen gewenst effect heeft aangezien het kastje toch al niet zo mooi was
  • dat zo'n kastje natuurlijk heel snel zelf te maken is, kind kan de was doen
  • hup naar de houthandel voor hout

Dat gaat heel makkelijk bij ons. Natuurlijk kan er geklust worden maar dan wel van resthout. Ik ben net zo'n langspeelplaat die blijft hangen en zeg voortdurend dat als we alle doelen willen bereiken dit jaar dat we ons dan wel aan onze plannen moeten houden en niet zomaar geld moeten uitgeven aan een kastje/ding/geval/blabla.

Het één is op zich niet belangrijker dan het ander. Maar het is wel beter om eerst het één af te werken voordat we doorgaan naar het volgende. Dan lekt er minder geld weg en het is ook nog eens veel beter voor mijn energie.
Doe maar zo'n keuken en dan sta ik de hele dag jodelend taarten te bakken... ach dromen mag, niet waar? (afb. van pinterest)

Stap 1 is gezet: we hebben eind januari een afspraak met een man die eventueel onze keuken gaat renoveren. Hij is onderdeel van een bedrijf dar gespecialiseerd is in het opknappen van oudere keukens en doet 'onze' regio. Hij komt hier thuis inventariseren wat we willen, neemt voorbeelden mee van frontjes en bladen en zo en als de offerte oké is, kunnen we aan de slag. Of liever gezegd deze man. Ik vlucht dan een paar dagen het huis uit ;-). Maar toch, ik heb er zin in!

Wat zijn jouw trucjes om heel erg gefocust te blijven bij het bereiken van je doelen?

woensdag 4 januari 2017

Op zoek naar Pippi: stel de juiste vraag (2)

Wat vooraf ging:
Mijn voornemen voor dit jaar is meer Pippi Langkous in mijn leven. Waarbij Pippi staat voor pret, het onverwachte, spontaniteit,genieten.  Als ik kijk naar wat ik nu wel kan gebruiken, dan is het wat sjeu, wat spontaniteit, wat speelsheid. Dat ontbreekt volledig in mijn leven waar elke energie-uitgave vooraf gebudgetteerd moet worden. 9 jaar ME heeft mij heel voorzichtig en behoudend gemaakt. Maar ik word er niet beter van. Het gevaar bestaat dat ik namelijk nu alleen de dingen doe die moeten gedaan worden (douchen, koken) en dat dit ten koste gaat van iets afwijkends. En dat afwijkende, daar wil ik juist meer van!

Eerder legde ik uit waarom. De enorme focus op gezond leven en het zoeken naar meer gezondheid zorgt ervoor dat alles wat ik doe langs een meetlat wordt gelegd. Zorgt het voor meer of minder gezondheid? De behoefte aan wat meer sjeu en laat maar waaien gevoel is hiermee overweldigend groot geworden inmiddels.

Inmiddels heb ik ook wel door dat al mijn goede bedoelingen soms averechts werken. Alles wat ik mezelf tot doel stel, wordt levensgroot in mijn brein en heeft daardoor soms verkeerde gevolgen. Dat zal vast voor sommige lezers herkenbaar zijn. Bij mij werkt dat op verschillende manieren.
  • Als ik iets voornemens ben bijt ik me er soms zó in vast dat ik nog voor ik ben begonnen al op apegapen lig.
  • Ik ben gek op lijstjes maar word er ook heel kinderachtig recalcitrant van. En bestaat het gevaar dat ik het tegenover gestelde ga doen. Dus lekker extra lang heel warm douchen tijdens de cool challenge (ik weet het, het is te triest voor woorden).
  • Ik kan me heel erg enthousiast ergens in verdiepen maar heb ook de aandachtsspanne van een eendagsvlieg. Dat is echt een karaktertrek, ik kan me snel vervelen.
Zo bezien is het een wonder dat ik soms nog iets wel voor elkaar krijg. Dat komt zeker doordat ik ook wel over discipline beschik. Dat heft het bovenstaande soms wel op maar is vooral handig om andere doelen te bereiken, zoals op financieel gebied. Maar iemand die juist behoefte heeft aan 'meer los dan vast' heeft niet zoveel aan de eigenschap zich ergens in te willen vastbijten. Het moet juist andersom.

Een ander obstakel - ik denk nu even heerlijk in beperkingen merken jullie het ook - is dat ik natuurlijk wel degelijk enorm beperkt word in wat ik kan. En wát ik kan wisselt per dag. Deze week ging ik op maandag lekker met kind naar de haven en dronk ergens een kopje thee en lag dinsdag en woensdag vooral plat. (waarschijnlijk natuurlijk omdat ik maandag op stap ging).

Over naar het Pippi gevoel. Ik wil meer genieten en pret hebben. Mezelf verwennen,  doen wat me ingeeft, iets doen omdat ik er zin in heb en niet per se omdat het goed voor me is. Cruciaal daarbij is dat ik de juiste vraag aan mezelf stel in de ochtend.

Sinds jaar en dag stel ik mezelf bij het wakker worden de vraag wat er op stapel staat op een dag. De meeste mensen zullen dat doen denk ik zomaar. Ik heb geleerd met behulp van een ergotherapeut dat wat er moet gebeuren zo in te plannen dat ik mezelf niet volledig uitput. Voorheen deed ik bijvoorbeeld alles wat moest en ging ik daarna plat. Nu draai ik het om: ik begin de dag meestal met rusten of ontspanning en af en toe doe ik iets. Op deze manier red ik het makkelijker tot na het avondeten in plaats dan dat ik om 4 uur jankend van uitputting op de bank lig.

Inmiddels is dat wel een tweede natuur geworden. Ik maak nog wel eens een uitglijder maar over het algemeen gaat het goed. Tijd voor een volgende stap. Als ik bij het ontwaken mezelf de vraag stel waar ik zin in heb die dag, dan levert dat een compleet ander gevoel op. Probeer het maar eens, je merkt het zelf ook meteen.

'Waar heb ik zin in' denken geeft ruimte. En de behoefte die naar boven komt drijven kan soms wel,  soms niet vervuld worden. Maar vaak kom je wel dichtbij. Zin in de bioscoop kan vertaald worden in 'met kind op de bank naar een film op Netflix kijken met voor hem een bak chips en voor mij ook wat lekkers', als het niet lukt om naar de echte bioscoop te gaan. Zin in buiten zijn kan zijn naar de haven fietsen omdat het zo mooi weer is. Maar ook in de tuin gaan staan en even naar de eenden in de sloot kijken als het lijf niet meer aankan dan dat.

Eerst bedenken waar ik zin in heb in plaats van wat er moet, levert andere prioriteiten op en een heel ander gevoel. En dat is alvast een mooi begin, voor een pretplan dat niet teveel een plan moet worden genoemd omdat het anders een averechts effect heeft. En zo gingen kind en ik maandag dus naar de haven van Hoorn, waar ik al heel lang niet meer was geweest. Strak blauwe lucht, zon, echt super.
Zó super dat ik er hyper van werd en tante adrenaline tegenkwam. Die ervoor zorgde dat ik niet kon slapen 's nachts. Dus hoe ik voorkom dat ik tante adrenaline een volgende keer tegenkom, daarover een volgende keer meer....maar die maandag was in ieder geval super. Het was als ik het langs de Pippi-meetlat leg (o jee toch een meetlat) onverwacht, we hebben gelachen, het was lekker buiten, we maakten als een echte toerist selfies, ik kreeg er een vakantiegevoel van doordat we ook ergens wat dronken en ik voelde me vooral erg levend.




dinsdag 3 januari 2017

De Latte Factor

Veel boeken en blogs benadrukken het positieve van besparen en consuminderen. Het levert ook veel op zoals gemoedsrust, geen geldzorgen en het besef dat je tegenslag kunt opvangen. Een slimme consuminderaar bespaart op zaken die niet zo belangrijk zijn en zorgt ervoor dat daarmee wel de vaste lasten betaald kunnen worden én er geld overblijft voor de dingen die belangrijk zijn.

Wat belangrijk is, verschilt voor iedereen. De één moet geld overhouden om schulden af te lossen, de ander doet dat om pret of hobby's mogelijk te maken. Met een heel sterke focus lukt het makkelijker om geld alleen aan het allernoodzakelijkste uit te geven om zo geld te sparen voor hartenwensen.

Ooit maakten wij een lijstje van variabele uitgaven op volgorde van belangrijkheid. Wat op nummer 1 staat heeft voorrang op nummer 10 zeg maar.  Dat is ongeveer dezelfde tactiek als je bij elke uitgave afvragen: brengt dit me dichter bij mijn doel of juist niet?

Op deze manier lukte het om flink geld uit te sparen en veel geld te stoppen in de aflossing van onze hypotheek. Toch blijven we altijd wel zoeken naar meer bespaarmogelijkheden omdat het leven niet statisch is en wensen en prioriteiten veranderen.

De keuze-uitgaven die in onze top 10 staan zijn zaken als uitjes, de krant, lekker eten, voor de man (en inmiddels ook de puber) elk jaar North Sea Jazz, één keer per jaar op vakantie gaan. Dat zijn dingen die we belangrijk en fijn vinden en we geven liever daar geld aan uit dan aan vaak patat halen omdat we te lui zijn om te koken. Om maar een voorbeeld te noemen.

Soms loont het de moeite om bepaalde terugkerende uitgaven die je onbewust doet eens op jaarbasis door te rekenen. Zo ontdek je hoeveel geld er weglekt. Want al die kleinere uitgaven worden niet echt opgemerkt door je mentale boekhouder. Dat word de Latte Factor genoemd: elke dag onderweg naar je werk een take away koffie kopen van bijvoorbeeld Starbucks omdat je thuis te laat opstaat om zelf te zetten, betekent dat je op jaarbasis een enorm bedrag uitgeeft. Zeg dat een Café Latte €3,65 kost en je fulltime werkt, dan geef je op jaarbasis €949 hier aan uit. Natuurlijk ben je af en toe vrij, dus laten we het afronden op €900. Veel geld!

Besparen op kleinere uitgaven kan heel veel verschil maken. Ik weet dit uit eigen ervaring. Toen ik nog in Amsterdam woonde en in Bussum werkt, was ik dus die luilak die elke ochtend op Amsterdam CS een loeidure koffie kocht en vaak ook nog een broodje voor in de trein en zelfs soms ook nog een extra broodje voor de lunch. Toen ik een carrièreswitch wilde maken en van plan was een koksopleiding te gaan doen, had ik veel geld nodig. Door dit soort uitgaven te schrappen had ik vrij snel het benodigde geld bij elkaar gescharreld.

Soms geven we geld wel bewust uit maar kan het toch goedkoper. Denk aan het jaarlijkse zoeken naar een goedkopere verzekeraar of het wisselen van energieleverancier. Dat kan ook met zaken die in onze top 10 staan. Bijvoorbeeld de krant. Ik wil een krant absoluut niet missen maar dat betekent niet dat het niet goedkoper kan.

Wij lazen altijd De Volkskrant, maar het ding wordt duurder en duurder. Dus hebben we de krant een aantal jaar geleden opgezegd. Na een tijd werden we weer terug gelokt met een aanbieding van toen €21 per maand, meen ik me te herinneren. De abonnementsprijs ging natuurlijk daarna elk jaar wat omhoog. Inmiddels betalen we €33,95 voor de krant, iets wat ik echt veel geld vind. Ik weet heus dat daar hard gewerkt voor wordt en ik steun graag de papieren krant maar ik ben ook fan van mijn eigen portemonnee.


Dus ging ik maar weer eens op zoek naar een andere krant. Voor €16,50 per maand ligt de NRC Next op je mat. Dat scheelt de helft! Dus haalde ik de man over om te bellen en De Volkskrant op te zeggen. Ik heb namelijk slechte ervaringen met schriftelijk opzeggen, voordat dit verwerkt is ben je twee maanden verder. Telefonisch opzeggen dus. Maar ik doe dat niet want ik ben geen partij voor een medewerker die getraind is in mensen omver lullen. Ik vind dat zo moeilijk dat ik dan heel agressief overal nee op zeg. De man weet dat veel vriendelijker te brengen, al moet ik zeggen dat de medewerker die hij trof aan de telefoon zó volhardend was dat het volume van M.'s stem ook ineens flink omhoog ging en ik hem een paar keer hoorde zeggen 'dat heeft u nu al een paar keer gevraagd, daar geef ik nu geen antwoord meer op....' Dat was dus veel gezeur en gedram van de kant van de medewerker die natuurlijk als target heeft om een opzeggende klant toch weer binnen te halen. Ik heb intens medelijden met mensen die dit soort werk moeten doen.

Afijn, opgezegd nadat de medewerker zich bij het onvermijdelijke neerlegde en onze opzegging noteerde en bevestigde. Gisteren lag de nieuwe krant voor het eerst op de mat. Ik had het er best moeilijk mee. Ik ben zo gewend aan de vaste columnisten. Aaf, Sylvia, Arnon! Hoe moet dat nu? Dan ben ik boos op mezelf dat ik toch weer een bezuiniging doorvoer terwijl ik wel heel tevreden was over De Volkskrant. Maar ach die boosheid duurt zo lang het duurt om de krant uit te lezen. Ook de NRC Next is oké. Alles went en verandering van routines is eigenlijk wel fijn. Kunnen we altijd weer over een jaartje zien of er weer een Volkskrant aanbieding voorbij komt.

Zo is de Latte Factor niet alleen bruikbaar voor uitgaven die ondoordacht en onbewust worden gedaan maar ook voor zaken die je wel belangrijk vindt. Ook dan lekt er geld weg. Je leest een krant of je bent bij een energieleverancier, omdat je daar nou eenmaal al jaren zit. Maar als de tarieven elk jaar omhoog gaan is het handig te zien dat ook dan je geld weg lekt. Elke aanbieder heeft tegenwoordig aanbiedingen en ook op vaste lasten en keuze-uitgaven kun je dus veel besparen. Je moet alleen bereid zijn soms eens iets nieuws te proberen.

En die nieuwe krant went vast snel. Hoop ik.